Cách đây tròn 30 năm, Đài Loan tổ chức cuộc bầu cử Tổng thống trực tiếp đầu tiên trong lịch sử – dấu mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ. Nhân dịp này, báo chí truyền thông đã công bố loạt hình ảnh tái hiện không khí của thời điểm lịch sử.
Cuộc bầu cử diễn ra ngày 23/3/1996 với sự tham gia của bốn liên danh. Khi đó, đương kim Tổng thống Lý Đăng Huy giành chiến thắng cùng người liên danh Liên Chiến – người từng giữ chức Thủ tướng, với 54% số phiếu (5.813.699 phiếu).
Đây không chỉ là một cuộc bầu cử thông thường mà còn là lần đầu tiên người dân Đài Loan trực tiếp bầu chọn lãnh đạo của mình. Sự kiện cũng cho thấy bối cảnh chính trị nhiều biến động, khi ông Lâm Dương Cảng – khi đó là Phó Chủ tịch Quốc dân đảng – rời đảng để ra tranh cử với tư cách ứng viên độc lập, trong khi ông Bành Minh Mẫn đại diện cho Đảng Dân Tiến (DPP) vẫn còn non trẻ.
Xem thêm các tin khác:
Dò hóa đơn trúng thưởng tháng 9 và 10 năm 2025
Hướng dẫn cách đăng ký thi TOCFL Online tại Đài Loan
Hướng dẫn đăng ký và ôn thi bằng lái xe máy siêu chi tiết từ Tôi ở Đài Loan
Hướng dẫn kiểm tra vi phạm giao thông tại Đài Loan
Hướng dẫn chi tiết cách đi cầu duyên ở đền Nguyệt Lão tại Đài Loan
Chia sẻ kinh nghiệm tiêm vắc xin HPV ở Đài Loan ngừa ung thư cổ tử cung
Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Trung Quốc, khi Bắc Kinh tiến hành các vụ thử tên lửa gần Đài Loan nhằm gây sức ép, dẫn đến sự kiện được gọi là Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần thứ ba.
Đáp lại, Mỹ đã điều động hai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Independence và USS Nimitz tới khu vực. Dù tình hình căng thẳng, hơn 500 nhà báo từ hơn 260 cơ quan truyền thông quốc tế vẫn có mặt để đưa tin, đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Đài Loan.
Tính đến năm 2026, Đài Loan đã tổ chức 8 cuộc bầu cử Tổng thống, trong đó có 3 lần phe đối lập giành chiến thắng. Nếu như cuộc bầu cử năm 1996 diễn ra trong bối cảnh đầy biến động, thì ngày nay, việc đi bỏ phiếu mỗi 4 năm đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống người dân.
Từ bầu cử gián tiếp đến bầu cử trực tiếp
Việc chuyển từ hình thức bầu cử gián tiếp (do Quốc dân đại hội quyết định) sang bầu cử trực tiếp đã giúp Đài Loan trở thành một hình mẫu dân chủ trong khu vực châu Á.
Phong trào cải cách bắt đầu từ phong trào sinh viên Dã Bách Hợp (Wild Lily) vào tháng 3/1990. Đến tháng 6 cùng năm, Tổng thống Lý Đăng Huy triệu tập Hội nghị Quốc gia, nơi đạt được đồng thuận rằng Tổng thống cần do toàn dân trực tiếp bầu chọn.
Trong nội bộ Quốc dân đảng, xuất hiện sự chia rẽ giữa phe ủng hộ bầu cử trực tiếp và phe muốn giữ hình thức gián tiếp để tránh gây căng thẳng với Trung Quốc. Mâu thuẫn này lên đến đỉnh điểm vào năm 1993, khi một bộ phận tách ra thành lập Tân Đảng.
Đến tháng 4/1994, Quốc dân đảng thông qua kế hoạch bầu cử trực tiếp. Ngày 28/7/1994, Quốc dân đại hội sửa đổi Hiến pháp, chính thức quy định Tổng thống do người dân trực tiếp bầu, áp dụng hình thức liên danh, rút ngắn nhiệm kỳ từ 6 năm xuống còn 4 năm và giới hạn tái cử một lần, bắt đầu từ năm 1996.
Kết quả bầu cử năm 1996
Bốn liên danh tranh cử gồm:
Quốc dân đảng (KMT): Lý Đăng Huy – Liên Chiến (54%)
Đảng Dân Tiến (DPP): Bành Minh Mẫn – Tạ Trường Đình (21,11%)
Độc lập (được Tân Đảng ủng hộ): Lâm Dương Cảng – Hác Bá Thôn (14,89%)
Độc lập: Trần Lý An – Vương Thanh Phong (9,98%)
Tổng cộng có 10,76 triệu cử tri đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 76,04%.
Ba thập kỷ sau, cuộc bầu cử năm 1996 vẫn được xem là bước ngoặt lịch sử, đặt nền móng cho nền dân chủ hiện đại của Đài Loan.
Nguồn Hãng tin trung ương do Xin chào, tôi ở Đài Loan lược dịch.
