Những năm gần đây, số vụ người dân bắt gặp gấu đen Đài Loan ở gần làng mạc, nông trại và khu dân cư đang tăng lên đáng kể. Nguyên nhân được cho là do số lượng gấu trong tự nhiên ngày càng phục hồi và phạm vi hoạt động của chúng mở rộng xuống các khu vực thấp hơn.
Dù tình hình chưa nghiêm trọng như tại Nhật Bản, nơi có hàng trăm người bị gấu tấn công mỗi năm, nhưng xu hướng này đang khiến giới chức Đài Loan đặc biệt quan tâm.
Theo Cơ quan Bảo tồn Rừng và Thiên nhiên Đài Loan (FANCA), từ năm 2014 đến 2022, trung bình mỗi năm chỉ ghi nhận khoảng 2 vụ người dân nhìn thấy gấu đen. Tuy nhiên, từ năm 2023 đến 2025, con số này đã tăng lên hơn 11 vụ mỗi năm. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 đã có 5 vụ được báo cáo.
Quần thể gấu đen phục hồi mạnh
Các cuộc khảo sát mới nhất cho thấy hiện Đài Loan có khoảng 1.200 cá thể gấu đen sinh sống ngoài tự nhiên, cao gấp nhiều lần so với mức 200-600 cá thể được ước tính cách đây khoảng một thập kỷ.
Không chỉ tăng về số lượng, phạm vi sinh sống của gấu cũng ngày càng mở rộng. Nếu trước đây chúng chủ yếu xuất hiện ở các khu rừng núi cao, thì nay đã được ghi nhận tại nhiều khu vực thấp hơn và gần nơi con người sinh sống.
Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là lý do chính khiến tần suất người và gấu chạm mặt nhau ngày càng nhiều.
Vì sao gấu xuất hiện gần nhà dân?
Theo các chuyên gia bảo tồn động vật hoang dã, hiện chưa có bằng chứng cho thấy gấu bị thiếu thức ăn trên núi.
Khả năng cao hơn là do số lượng gấu tăng lên, đặc biệt là các cá thể trẻ bắt đầu mở rộng lãnh thổ và di chuyển đến những khu vực mới.
Gấu đen có thể đi hàng chục km mỗi ngày. Khi phát hiện những nơi có thức ăn dễ kiếm như chuồng gà, trại nuôi ong, lán công nhân hoặc khu dân cư, chúng thường quay lại nhiều lần.
Các chuyên gia cho biết gấu đen có trí nhớ rất tốt. Một khi đã biết nơi nào có thức ăn, chúng sẽ ghi nhớ và tiếp tục tìm đến.
Nhiều vụ gấu vào làng bắt gà, tấn công vật nuôi
Trước đây, gấu đen Đài Loan thường được người dân xem là biểu tượng đáng yêu của hòn đảo và là loài động vật cần được bảo vệ.
Tuy nhiên, khi gấu xuất hiện thường xuyên hơn ở khu dân cư, một số người bắt đầu xem chúng là “vị khách không mời”.
Năm 2025, một con gấu đen liên tục đột nhập các trang trại ở huyện Hoa Liên để bắt gà và tấn công chó nuôi. Do bị đánh giá là có nguy cơ gây nguy hiểm cho con người, con gấu này cuối cùng đã bị kiểm lâm bắn hạ.
Một con gấu khác cũng nhiều lần quay lại các khu dân cư để bắt gà dù đã bị bắt giữ, thả về rừng và áp dụng nhiều biện pháp xua đuổi. Sau nhiều lần tái phạm, cơ quan chức năng quyết định không thả nó trở lại tự nhiên mà chuyển đến nuôi dưỡng lâu dài tại sở thú.
Đài Loan tìm cách để người và gấu cùng chung sống
Trước thực trạng trên, chính quyền Đài Loan đang triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm nguy cơ xung đột giữa người và gấu.
Người dân được khuyến khích báo cáo khi phát hiện gấu xuất hiện hoặc vô tình mắc bẫy. Chính phủ cũng hỗ trợ kinh phí để lắp camera giám sát, dọn dẹp nguồn thức ăn có thể thu hút gấu, cải thiện hệ thống bẫy động vật và bảo vệ môi trường sống của loài này.
Hiện đã có khoảng 50 đội tuần tra cộng đồng được thành lập tại nhiều địa phương để theo dõi hoạt động của gấu đen.
Ngoài ra, các chuyên gia đề xuất lắp đặt hàng rào điện quanh các trại nuôi gà và trại nuôi ong – những nơi thường bị gấu ghé thăm nhất. Nếu gấu tiếp tục quay lại sau khi đã bị xua đuổi nhiều lần, cơ quan chức năng có thể bắt giữ để đảm bảo an toàn cho người dân.
Có thể xuất hiện nhiều gấu hơn trong tương lai
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng trong vòng 5 năm tới, gấu đen Đài Loan có thể tiếp tục mở rộng phạm vi sinh sống xuống các khu vực dưới 1.000 mét so với mực nước biển. Điều này đồng nghĩa với việc người dân ở vùng nông thôn, trang trại và khu vực ven núi sẽ có nhiều khả năng bắt gặp gấu hơn hiện nay.
Vì vậy, Đài Loan đang gấp rút xây dựng các quy định và quy trình xử lý rõ ràng để vừa bảo vệ loài gấu đen quý hiếm, vừa đảm bảo an toàn cho người dân.
Theo các chuyên gia, mục tiêu lâu dài không phải là loại bỏ gấu khỏi cuộc sống con người, mà là tìm ra cách để con người và gấu đen có thể cùng tồn tại một cách an toàn và bền vững.
Nguồn Hãng tin trung ương do Xin chào, Tôi ở Đài Loan lược dịch
