Cách quê nhà Việt Nam hàng nghìn km, A-Yueh từng nghĩ mình phải một mình chịu đựng cuộc hôn nhân bạo lực. Nhưng nhờ sự hỗ trợ của nhân viên xã hội, cô đã có thể thoát khỏi tình trạng bị bạo hành và bắt đầu lại cuộc sống.
Các nhân viên xã hội cùng luật sư hỗ trợ miễn phí đã giúp A-Yueh vượt qua nỗi lo bị trục xuất – điều luôn đe dọa cô kể từ khi quyết định rời bỏ người chồng bạo hành. Họ cũng giúp cô hoàn tất thủ tục nhập quốc tịch, đồng thời giành quyền ly hôn và nuôi con.
Luật có nhưng chưa đủ
Hiện nay, A-Yueh đã có cuộc sống tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ nhập cư khác tại Đài Loan vẫn chưa may mắn như vậy.
Hệ thống bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình của Đài Loan dựa trên Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình năm 1998. Luật yêu cầu báo cáo qua đường dây nóng 113 và đảm bảo quyền bảo vệ cho nạn nhân.
Xem thêm các tin khác:
Dò hóa đơn trúng thưởng tháng 1 và 2 năm 2026
Hướng dẫn cách đăng ký thi TOCFL Online tại Đài Loan
Hướng dẫn đăng ký và ôn thi bằng lái xe máy siêu chi tiết từ Tôi ở Đài Loan
Hướng dẫn kiểm tra vi phạm giao thông tại Đài Loan
Hướng dẫn chi tiết cách đi cầu duyên ở đền Nguyệt Lão tại Đài Loan
Chia sẻ kinh nghiệm tiêm vắc xin HPV ở Đài Loan ngừa ung thư cổ tử cung
Tuy nhiên, với người nước ngoài (chủ yếu từ Trung Quốc, Hong Kong, Macau, Việt Nam và Indonesia), các quyền này thường khó tiếp cận do rào cản pháp lý, ngôn ngữ và sự cô lập xã hội.
Trên lý thuyết, hệ thống hỗ trợ khá đầy đủ, từ can thiệp khẩn cấp đến giúp tự lập lâu dài. Nhưng trên thực tế, việc tiếp cận lại rất khó khăn.
Bà Hong Man-chi, người hỗ trợ phụ nữ Đông Nam Á tại tổ chức TASAT, cho biết nhiều phụ nữ sau khi bỏ trốn thường quay lại với chồng do áp lực gia đình, con cái hoặc vì bị thuyết phục, khiến họ rơi vào vòng luẩn quẩn bạo lực.
Một trong những nguyên nhân lớn là nỗi sợ bị trục xuất.
Quyền được ở lại Đài Loan
Trước năm 2024, phụ nữ nước ngoài ly hôn vì bị bạo hành chỉ được ở lại Đài Loan nếu có phán quyết của tòa án và có con nhỏ đăng ký hộ khẩu tại đây.
Điều này khiến nhiều người phải phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống pháp lý.
Tuy nhiên, luật sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2024 đã nới lỏng quy định: người nước ngoài chỉ cần cung cấp bằng chứng bị bạo hành (như biên bản của cảnh sát) là có thể được ở lại, không cần phải có con hay chờ phán quyết của tòa.
Theo bà Lee Ming-fang, thay đổi này là kết quả của hơn 10 năm vận động từ các tổ chức xã hội nhằm bảo vệ quyền lợi của phụ nữ nhập cư.
Dù vậy, nhiều người vẫn chưa biết đến quy định mới này.
Hệ thống hỗ trợ còn nhiều rào cản
Theo bà Chow Wai Ying, cần truyền thông rõ ràng hơn bằng nhiều ngôn ngữ để nạn nhân hiểu quyền của mình.
Thống kê cho thấy mỗi năm có khoảng 2.000 vụ bạo hành liên quan đến người nước ngoài được báo cáo, nhưng con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Một nghiên cứu cho thấy nạn nhân thường chịu đựng trung bình hơn 4 năm trước khi lên tiếng.
Không chỉ vấn đề pháp lý, hệ thống hỗ trợ cũng còn nhiều bất cập.
Một phụ nữ người Trung Quốc tên Hsiao-ling cho biết cô từng rất hoang mang khi tìm kiếm sự giúp đỡ, phải đi lại nhiều cơ quan nhưng vẫn không nhận được hướng dẫn rõ ràng.
Ngay cả khi được giới thiệu vào nơi trú ẩn, cô cũng không được cung cấp đầy đủ thông tin ban đầu, khiến cô khó đưa ra quyết định.
Cuối cùng, cô vẫn rời khỏi chồng, chuyển trường cho con và giành được quyền nuôi con – điều trước đó cô từng nghĩ là không thể.
Thiếu người hỗ trợ
Một vấn đề lớn khác là thiếu phiên dịch viên và nhân viên xã hội.
Theo bà Yeh Ta-hua, việc thiếu phiên dịch khiến nhiều người nước ngoài không thể tiếp cận hỗ trợ. Đặc biệt ở vùng nông thôn, rất khó tìm người vừa biết ngôn ngữ vừa hiểu pháp luật.
Ngoài ra, mức lương thấp cũng khiến ngành công tác xã hội thiếu nhân lực. Nhiều nhân viên phải xử lý quá nhiều hồ sơ cùng lúc, vượt mức khuyến nghị.
Nơi ở và tài chính vẫn là bài toán khó
Các trung tâm tạm trú hiện vẫn còn hạn chế về số lượng, vị trí và sự riêng tư. Trong khi đó, số vụ bạo lực gia đình mỗi năm lên tới hơn 85.000 trường hợp.
Một số mô hình nhà ở dài hạn như dự án tại Linkou được đánh giá hiệu quả, giúp nạn nhân ổn định tâm lý và cuộc sống.
Theo bà Wang Yueh-hao, có chỗ ở ổn định là bước đầu để nạn nhân tìm việc và thoát khỏi vòng xoáy bạo lực.
Hỗ trợ tài chính cũng chưa đồng đều giữa các địa phương. Một số nơi hết ngân sách từ giữa năm, khiến việc hỗ trợ bị gián đoạn.
Ngân sách tăng nhưng vẫn chưa đủ
Ngân sách cho phòng chống bạo lực gia đình tại Đài Loan đã tăng mạnh trong những năm gần đây, nhưng hiệu quả thực sự còn phụ thuộc vào việc hệ thống có tiếp cận được những người cần giúp đỡ nhất hay không.
Câu chuyện của A-Yueh và Hsiao-ling cho thấy: luật pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với hỗ trợ thực tế.
Khoảng cách này cần được thu hẹp để việc rời bỏ bạo lực không còn là một canh bạc, mà trở thành con đường rõ ràng giúp nạn nhân làm lại cuộc đời.
Nguồn Hãng tin trung ương do Xin chào, tôi ở Đài Loan lược dịch.
